تبلیغات
مشاور مذهبی - حضرت سلیمان(علیه السلام)هدهد را به خاطر دیر آمدن سرزنش نمود؟
درباره وبلاگ
دلا باید اندکی بهتر شویم یا نه اصلاً آدمی دیگر شویم

مدیر وبلاگ : سید حمید درخشان
نظرسنجی
چقدر برای ظهور امام زمان (عج) آماده‌اید؟





در این كه حیوانات از موهبت عقل محروم اند، جای تردید نیست

از همین روست كه تكلیفی متوجه آنان نیست، ولی حیوانات مراتب پائین تر از درك و شعور را دارا هستند، ‌ولی آنچه درباره هدهد مطرح است:

مواخذه حضرت سلیمان از هدهد از باب مواخذه فرد عاقل و مكلف كه به نسبت تخلف از تكلیفش مواخذه می شود، نبوده است، بلكه از این باب بوده كه حضرت سلیمان به اذن الهی، حكومت و تسلط خاصی بر همه موجودات داشته و همه آن ها تحت فرمان تكوینی او رفتار نموده اند. وقتی هدهد مدتی غایب بود،‌ حضرت سلیمان او را تهدید به مواخذه نمود.

ثانیاً: مرغ سلیمان حساب ویژه ای داشته و از سایر هدهدها در همه اعصار و زمان ها متفاوت بوده، شاید از همین رو است كه قرآن كریم از او استدلال عقلی و منطقی بسیار دقیق را نقل نمود:

"إِنِّی وَجَدْتُ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَ أُوتِیَتْ مِنْ كُلِّ شَیْ‏ءٍ وَ لَها عَرْشٌ عَظیمٌ ،وَجَدْتُها وَ قَوْمَها یَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ زَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطانُ أَعْمالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبیلِ فَهُمْ لا یَهْتَدُونَ؛ (1)

 همانا در آن سرزمین زنی را یافتم كه بر آن ها پادشاهی می كرد، و از هرگونه نعمتی به او عطا شده بود و تخت با عظمتی داشت. آن زن و قومش را چنین یافتم كه به جای خدا خورشید را سجده می كردند و می پرستیدند. شیطان اعمال زشت شان را در نظرشان زیبا جلوه داده بود. از راه خدا بازشان داشته بود. آنان به حق هدایت نیافته بودند.

كسانی كه با روش استدلال منطقی آشنا هستند، به خوبی می دانند كه مرغ سلیمان در واقع به روش قیاس شكل اول از اقسام قیاس های منطقی.(2) استدلال كرده و گفته: بلقیس و قوم او را شیطان فریب داده است. كسانی را كه شیطان فریب دهد، گمراه می شوند و غیر خدا را می پرستند. آن ها در برابر خورشید سجده می كنند.

 معلوم می شود كه ممكن است حیوانی تحت تصرف و تربیت انسان كامل، گفتار و كردار عاقلانه انجام دهد.

 از همین باب است كه اسب امام حسین در روز عاشورا حركاتی خردمندانه داشته (3)  ممكن است كه هدهد سلیمان به دلیل تصرف و تربیت خاص به گونه ای بوده است كه می توانست به دلیل غیبت ،مورد مؤاخذه حضرت سلیمان قرار گیرد. در حالی كه چنین توقعی هرگز از هدهدهای دیگر معقول نیست. پس این گونه موارد جزئی مسایل استثنائی است و هرگز دلیل بر عقل داشتن حیوانات نخواهد شد.

علامه طباطبایی در مورد عقل و اختیار حیوانات توضیح خوبی داده اند:

می‏توان گفت حیوانات هم تا اندازه‏ای مختار هستند. احتمالا به تكالیفی مناسب با افق فهم و اختیارشان مكلف هستند.

دقت در آنچه گذشت آدمی را مطمئن و جازم می‏كند به اینكه حیوانات نیز مانند آدمیان تا اندازه‏ای از موهبت اختیار بهره دارند، البته نه به آن قوت و شدتی كه در انسان های متوسط هست. شاهد روشن  مدعا این است كه ما به چشم خود بسیاری از حیوانات و مخصوصا حیوانات اهلی را می‏بینیم كه در بعضی از موارد كه عمل مقرون با موانع است، حیوان از خود حركاتی نشان می‏دهد كه آدمی می‏فهمد حیوان در انجام عمل مردد است، و در بعضی از موارد می‏بینیم كه به ملاحظه نهی صاحبش و از ترس تنبیه یا به خاطر تربیتی كه یافته، از انجام عملی خودداری می‏كند.

این ها همه دلیل بر این است كه در نفوس حیوانات هم حقیقتی به نام اختیار و استعداد حكم كردن به سزاوار و غیر سزاوار، وجود دارد. ...... وقتی صحیح باشد كه بگوییم حیوانات هم تا اندازه‏ای خالی از معنای اختیار نیستند و آن ها هم از این موهبت سهمی دارند، هر چه هم ضعیف باشد، چرا صحیح نباشد احتمال دهیم كه خدای سبحان حد متوسط از  اختیار ضعیف را ملاك تكالیف مخصوصی قرار دهد كه مناسب با افق فهم آنان باشد، و ما از آن اطلاعی نداشته باشیم؟ یا از راه دیگری با آن ها برخورد مختار بكند و ما به آن معرفت نداشته باشیم؟خلاصه راهی باشد كه از آن راه پاداش دادن به حیوان مطیع و مؤاخذه و انتقام از حیوان سركش، صحیح باشد. و جز خدای سبحان كسی را بر آن راه آگاهی نباشد؟(4)

پی نوشت ها:

1.نمل(27) آیه 23و24.

2.مطهری، مرتضی، مجموعه آثار،قم، انتشارات صدرا، 1376 شمسی،‌ ج5، ص111.

3.صادقی ،محمد امین، جلوه های عرفانی نهضت حسینی،قم ،انتشارت بوستان كتاب، 1388 هجری شمسی، ص133.

4.طباطبایی، محمد حسین،تفسیر المیزان، ترجمه موسوی همدانی ،محمد باقر،قم ، انتشارات جامعه مدرسین،چاپ پنجم، 1374 هجری شمسی،ج 7،ص 115.





نوع مطلب : پرسش وپاسخ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
بالای صفحه