تبلیغات
مشاور مذهبی - اگر شان نزول ایه تطهیردر مورد حضرات فاطمه علی و حسنین(علیهم السلام) است چرا در بین ایاتی كه به زنان پیامبراشاره دارد آمده؟
درباره وبلاگ
دلا باید اندکی بهتر شویم یا نه اصلاً آدمی دیگر شویم

مدیر وبلاگ : سید حمید درخشان
نظرسنجی
چقدر برای ظهور امام زمان (عج) آماده‌اید؟





این آیه مشتمل بر دو بخش است كه بخش اول مربوط به زنان پبامبر (ص) ...

این آیه مشتمل بر دو بخش است كه بخش اول مربوط به زنان پبامبر (ص) و بخش دوم كه به آیه تطهیر مشهور شده گرچه در لابلای آیات مربوط به همسران پیامبر(ص) آمده، اما دلایل و شواهدی كه در خود آیه وجود دارد و روایاتی كه در شأن نزول این آیه وارد شده دلالت بر این دارد كه آیه تطهیر در شأن زنان پیامبر (ص)‌نازل نشده است.

از جمله دلایلی كه از خود آیه می توان استفاده نمود به موارد زیر می توان اشاره نمود:

1. ضمایری كه در آیه تطهیر بكار برده شده به صورت جمع مذكر ذكر شده (عنكم، یطهركم) در حالی كه اگر ادامه آیات مربوط به زنان پیامبر (ص) بود باید همانند آن آیات (وَ قَرْنَ،‏ بُیُوتِكُنَّ،َ لا تَبَرَّجْنَ، أَقِمْنَ، آتینَ، أَطِعْنَ) ضمایرش به صورت جمع مونث ذكر می شد. بنابراین این تغییر سیاق به همراه قراین روایی حكایت از جدایی این بخش از بخش های دیگر دارد. به همین دلیل حتی كسانی كه آیه را مخصوص به پیامبر (ص) و علی و فاطمه و حسن و حسین (ع) ندانسته‏اند معنای وسیعی برای آن قائل شده‏اند كه هم این بزرگواران را شامل می‏شود و هم همسران پیامبر (ص) را.

2. تعبیر به «انما» كه در ابتدای آیه تطهیر بكار برده شده دلالت برای حصر و اختصاص دارد و استعمال این كلمه در اینجا،  دلیل بر این است كه این موهبتی ویژه اهل بیت مذكور در آیه است و روشن است كه از حیث تشریع و قانون گذاری، خداوند متعال اراده نكرده كه فقط اهل بیت پاك باشند بلكه اراده تشریعی خداوند بر طهارت همه انسان ها تعلق گرفته است. بنابراین منظور از اراده طهارت در این آیه، اراده تكوینی و در اصل خلقت اهل بیت است كه خداوند متعال به سبب آگاهی نسبت به لیاقت ایشان، آنها را معصوم و پاك قرار داده است.

بنابراین اهل بیت مورد نظر در آیه به صورت تكوینی و در اصل خلقت (به سبب لیاقتی كه خداوند متعال از آن خبر داشت) معصوم هستند در حالی كه برخی از همسران پیامبر (ص) در طول زندگی خود به كارهایی دست زدند كه هرگز با مقام معصوم بودن سازگار نیست، مانند ماجرای جنگ جمل كه قیامی بود بر ضد امام وقت و سبب خونریزی  افراد فراوانی گردید و به گفته بعضی از مورخان تعداد كشتگان این جنگ به هفده هزار نفر بالغ می‏شد.

علاوه بر این دلایل و شواهدی كه از خود آیه برداشت می شود و بیانگر جدایی آیه تطهیر از آیات قبل و بعد دارد شواهد و قرائی روائی متعددی در دست داریم كه نشان می‏دهد آیه مخصوص پنج تن آل عباست، و همسران پیامبر(ص) مشمول حكم این آیه نیستند.

 اینك به بخشی از آن روایات اشاره می كنیم.

الف: روایاتی كه از خود همسران پیامبر (ص) نقل شده و می‏گوید:

هنگامی كه پیامبر (ص) سخن از این آیه شریفه می‏گفت، ما از او سؤال كردیم كه جزء آن هستیم فرمود: شما خوبید اما مشمول این آیه نیستید!

از آن جمله روایتی است كه «ثعلبی» در تفسیر خود(1) از «ام سلمه» نقل كرده كه پیامبر (ص) در خانه خود بود كه فاطمه (س) پارچه حریری نزد آن حضرت آورد، پیامبر (ص) فرمود: همسر و دو فرزندانت حسن و حسین را صدا كن، آنها را آورد، سپس غذا خوردند بعد پیامبر (ص) عبایی بر آنها افكند و گفت:

«اللهم هؤلاء أهل بیتی و عترتی فاذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهیرا»

«خداوندا اینها خاندان منند، پلیدی را از آنها دور كن، و از هر آلودگی پاكشان گردان»

 و در اینجا آیه «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ» نازل شد ... من گفتم آیا من هم با شما هستم ای رسول خدا!، فرمود: «انك الی خیر» «تو بر خیر و نیكی هستی» (كنایه از اینكه در زمره این گروه نیستی)

ب: روایات بسیار فراوانی در مورد حدیث كساء به طور اجمال وارد شده كه از همه آنها استفاده می‏شود، پیامبر (ص) علی و فاطمه و حسن و حسین را فرا خواند- و یا به خدمت او آمدند- پیامبر (ص) عبایی بر آنها افكند، و گفت:

خداوندا! اینها خاندان منند، رجس و آلودگی را از آنها دور كن، در این هنگام آیه إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ نازل گردید.

دانشمند معروف حاكم حسكانی نیشابوری در «شواهد التنزیل» این روایات را به طرق متعدد از راویان مختلفی گرد آوری كرده است.(2)

ج: در روایات فراوان دیگری می‏خوانیم: بعد از نزول آیه فوق، پیامبر (ص) مدت شش ماه، هنگامی كه برای نماز صبح از كنار خانه فاطمه (سلام اللَّه علیها) می‏گذشت صدا می‏زد:

«الصلاة یا اهل البیت؛ إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَكُمْ تَطْهِیراً»(3)

«هنگام نماز است ای اهل بیت؛ خداوند می‏خواهد پلیدی را از شما اهل بیت دور كند و شما را پاك سازد»

چنانكه ملاحظه می نمائید ما شیعیان مطابق شواهد و قرائنی كه در خود آیه وجود دارد و روایات متعددی كه خود اهل سنت نیز نقل نموده اند معتقدیم كه آیه تطهیر درشأن پنج تن آل عبا نازل شده است.

در پایان سؤالی كه قابل طرح است این است كه چرا آیه‏ی تطهیر در لابه‏لای آیات مربوط به زنان پیامبر قرار گرفته است و به وسیله‏ی ضمایر و روایات از جملات قبل و بعد متمایز شده است؟

مفسران در پاسخ به این پرسش چند مطلب بیان كرده‏اند:

الف) به گفته‏ی تفسیر مجمع البیان، رسم فصیحان و شاعران و ادیبان عرب این بوده كه در لابلای مطالب معمولی حرف جدید و مهمّی مطرح می‏كنند تا تأثیرش بیشتر باشد. چنان كه در میان اخبار صدا و سیما، اگر گوینده یك مرتبه بگوید: به خبری كه هم اكنون به دستم رسید توجّه فرمایید، این گونه سخن گفتن یك شوك روانی و تبلیغاتی ایجاد می‏كند.(4)

ب) قرآن با بیان «آیه‏ی تطهیر» می‏خواهد به زنان پیامبر گوش‏زد كند كه شما در كنار افرادی معصوم قرار دارید؛ پس مراقب اعمال خود باشید؛ به عبارت دیگر عصمت اهل بیت پیامبر را به رخ همسران پیامبر می‏كشد، تا آنان را برای پذیرش دستورات قبل و بعد این آیه بیش‏تر آماده كند، و لازمه‏ی این مطلب آن بوده كه آیه‏ی تطهیر در كنار آیات مربوط به همسران پیامبر(ص) آورده شود.(5)

ج: مفسر بزرگ علامه طباطبائی در تفسیر المیزان پاسخ دیگری بر آن افزوده كه خلاصه‏اش چنین است: ما هیچ دلیلی در دست نداریم كه جمله إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ ... همراه این آیات نازل شده است، بلكه از روایات به خوبی استفاده می‏شود كه این قسمت جداگانه نازل گردیده، امام به هنگام جمع آوری و تألیف آیات قرآن در عصر پیامبر یا بعد از آن در كنار این آیات قرار داده شده است.(6)

پی نوشت ها:

1. ثعلبی، الكشف و البیان عن تفسیر القرآن، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، 1422ق، ج‏8، ص 42.

2. حسكانی عبید الله بن احمد، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، سازمان چاپ وانتشارات وزارت ارشاد اسلامی، 1411ق، ج‏2، ص 18.

3.  همان.

4.  قرائتی، محسن، تفسیر نور، مركز فرهنگی درسهایی از قرآن، 1383ش، ج‏9، ص362.

5. آیت الله مكارم شیرازی ، تفسیر نمونه، دار الكتب الإسلامیة، چاپ اول، سال 1374، ج‏17، ص 295.

6. علامه طباطبائی، المیزان فی تفسیر القرآن، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1417ق، ج‏16، ص 311.





نوع مطلب : زندگینامه ائمه(علیه السلام)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
بالای صفحه